Een lachende oudere man, oudere vrouw en jongen met afvalknijpers in een groene buurt

Maak de buurt schoner, bewoners actiever en mensen minder alleen.

Knijp & Grijp maakt het makkelijk én leuk om zwerfafval op te ruimen in je buurt. Voor een schonere omgeving, meer beweging en meer ontmoeting in de buurt.

Waarom het werkt

Drie goede redenen om een rondje te lopen.

Eén eenvoudige gewoonte brengt drie dingen samen: direct resultaat op straat, een extra reden om te bewegen en meer kans op een alledaagse ontmoeting in de buurt.

01 · De straat

Zichtbaar gedrag zet een norm1

Als er weinig rommel ligt, laten mensen minder snel nieuw afval achter. Oorspronkelijke én vooraf geregistreerde veldexperimenten vonden minder zwerfafvalgedrag in een schone dan in een vervuilde omgeving. Zo kan een verzorgde buurt langer schoon blijven — geen garantie, wel een aannemelijk normeffect.

1 Bronnen: Bergquist e.a. (2021) en Cialdini, Reno & Kallgren (1990).

03 · De buurt

Vaker dezelfde mensen tegenkomen

Loop je vaker rond dezelfde tijd, dan groeit de kans dat je bekende gezichten ziet. Geen wondermiddel tegen eenzaamheid, wél een makkelijke aanleiding voor een groet — en misschien later een praatje.

Over wandelen en contact

Landelijke trend · 2021–2025

Iets meer zwerfafval in vijf jaar.

Op meetlocaties in steden, dorpen en buurten door heel Nederland is de gemiddelde indicatorscore voor grof zwerfafval gedaald van 3,51 naar 3,45. Voor fijn zwerfafval daalde de score van 3,77 naar 3,65. Omdat een lagere score méér afval betekent, wijst dit op een lichte verslechtering.

Grof zwerfafval3,51 3,45
Fijn zwerfafval3,77 3,65

De ontwikkeling schommelt per jaar. De monitor gebruikte in 2025 1.392 meetlocaties. Dit landelijke beeld zegt niet hoe één specifieke gemeente presteert en verklaart ook niet waardoor de verandering komt.

Bekijk de Landelijke Monitor Zwerfafval 2025
Indicatorscore · omgekeerde schaal

Toename zwerfafval 2021–2025

Omhoog = meer afval
Ontwikkeling van grof en fijn zwerfafval van 2021 tot en met 2025De schaal is omgekeerd, zodat meer zwerfafval als een stijgende lijn wordt getoond. De indicatorscore voor grof zwerfafval daalt per saldo van 3,51 naar 3,45 en die voor fijn zwerfafval van 3,77 naar 3,65.3,83,73,63,53,43,320212021: grof 3,51, fijn 3,7720222022: grof 3,40, fijn 3,7120232023: grof 3,50, fijn 3,7120242024: grof 3,50, fijn 3,7420252025: grof 3,45, fijn 3,653,653,45
Grof zwerfafval Fijn zwerfafvalOmgekeerde, uitvergrote schaal: een lager cijfer staat hoger · Bron: Rijkswaterstaat, 2025
Bernard Leenstra ruimt met een afvalknijper zwerfafval op
Bernard Leenstra, initiatiefnemer van Knijp & Grijp.

Over de initiatiefnemer

Een idee uit de huisartsenpraktijk.

Dit initiatief is bedacht door huisarts Bernard Leenstra. Zijn wens voor én een schonere buurt én minder eenzaamheid onder zijn patiënten bracht hem op dit idee.

LinkedIn-profiel van Bernard

De gemeentewijzer

Hoe goed helpt jouw gemeente?

Deze website maakt zichtbaar welke gemeenten zwerfafval rapen goed faciliteren — en waar informatie of voorzieningen nog ontbreken. Kies je gemeente en bekijk in één rustig overzicht wat geregeld is rond knijpers, afvalringen, zakken en afvoer.

Alle 342 gemeenten opgenomen · 342 inhoudelijk geverifieerd

Bekijk direct wat jouw gemeente aanbiedt en waar je materiaal kunt ophalen.

Zoek hierboven om te zien wat jouw gemeente aanbiedt en hoe duidelijk de regeling is.

De lijst met 342 gemeenten komt van het CBS. Gemeentewebsites zijn gekoppeld via het Register van Overheidsorganisaties. Materiaalgegevens worden alleen als bekend gemarkeerd na controle van een openbare bron.

Klopt de informatie van uw gemeente niet? Mail ons de correctie-informatie via info@knijpengrijp.nl.